ՀԱՅԱԶԴ կայք
ՀԱՅԱԶԴ կայք
Մի քարի պատմութիւն

Ամենահին ծածկագիր վիմագրութիւնը

Հայկական Լեռնաշխարհում տարբեր ծածկագրերով վիմագիր բազմաթիւ քարեր կան, որոնցից ամենահինը գտնւել է Երեւան քաղաքից արեւմուտք՝ Աւան թաղամասի Ս.Աստւածածին եկեղեցու պատին, որը այժմ պահպանւում է Երեւանի Պատմութեան թանգարանում:

Աւանի Ս.Աստւածածին եկեղեցին

Արձանագրութիւնը 7-րդ դարից է, որը երկլեզու է, Հայերէն եւ Հունարէն ու պատկանում է Եզր Ա. Փառաժանակերտցի կաթողիկոսի (630-641 թթ) ժամանակաշրջանին:

 

Ծածկագիր արձանագրութիւնով քարը

Քարի վրայի արձանագրութիւնն է ըստ հետեւեալի... «ՏՐ ԵԶՐ ՉՌԼԿԶ ԿԱԹՈՂԻԿՈՍ ՃՇՄԱ|ՐԻՏ ΔωΛΟΣ Τω ΘΕω ՍԱՄԷՂ ՇՌԱ|ՌԼ Ք»

            Սոյն արձանագրութեան մի մասը ծածկագիր է, որը ուսումնասիրել եւ վերլուծել են Կարօ Ղաֆադարեանը եւ Խաչիկ Յարութիւնեանը ու բացայայտել ամբողջական արձանագրութիւնը, որի վերլուծութիւնը բառ առ բառ կը ներկայացնենք ըստ հետեւեալի ...

ՏՐ                               ամփոփած ձեւն է ՏԷՐ-ի

ԵԶՐ                            Եզր կաթողոկոսի անունն է:

Այբուբենի  թւային համակարգը

 

ՉՌԼԿԶ                       ծածկագիր է, որի բացայայտման համար պիտի օգտւել այբուբենի թւային համակարգից:

Չ                                 թիւը 700 է, որը փոխւում է 70-ի ու դառնում                Հ տառը

Ռ                                 թիւը 1000 է, որը փոխւում է 1-ի ու դառնում                Ա տառը

Լ                                  թիւը 30 է, որը փոխւում է 300-ի ու դառնում                Յ տառը

Կ                                 թիւը 60 է, որը փոխւում է 600-ի ու դառնում                Ո տառը

Զ                                 թիւը 6 է, որը փոխւում է 6000-ի ու դառնում                Ց տառը

Որի արդիւնքում ստացւում է ՀԱՅՈՑ բառը:

Հարկ է նշել, որ թւային համակարգից օգտւելու համար, պիտի նկատի առնել որ միաւոր/հազարաւոր թւերը իրար հետ են փոխւում, իսկ տասնաւոր/հարիւրաւոր թւերն էլ իրար հետ:

ԿԱԹՈՂԻԿՈՍ ՃՇՄԱ|ՐԻՏ, որը բերւել է ամբողջութեամբ:

ΔωΛΟΣ Τω ΘΕω     Հունարէն նախադասութիւն է, որի թարգմանութիւնն է ԾԱՌԱՅ ԱՍՏՈՒԾՈՅ

ՍԱՄԷՂ                      որը արձանագրութեան հեղինակի կամ պատւիրատուի անունն է:

ՇՌԱՌԼՔ                    ծածկագիր է, որի բացայայտման համար պիտի օգտւել այբուբենի թւային համակարգից, վերը նշւած ձեւով:

Շ                                 թիւը 500 է, որը փոխւում է 50-ի ու դառնում                Ծ տառը

Ռ                                 թիւը 1000 է, որը փոխւում է 1-ի ու դառնում                Ա տառը

Ա                                 թիւը 1 է, որը փոխւում է 1000-ի ու դառնում                Ռ տառը

Ռ                                 թիւը 1000 է, որը փոխւում է 1-ի ու դառնում                Ա տառը

Լ                                  թիւը 30 է, որը փոխւում է 300-ի ու դառնում                Յ տառը

Որի արդիւնքում ստացւում է ԾԱՌԱՅ բառը:

Ք                                 ամփոփած ձեւն է ՔՐԻՍՏՈՍ-ի:

Արդիւնքում ստացւում է հետեւեալ նախադասութիւնը... «ՏԷՐ ԵԶՐ ԿԱԹՈՂԻԿՈՍ ՃՇՄԱՐԻՏ ԾԱՌԱՅ ԱՍՏՈՒԾՈՅ ՍԱՄԷՂ ԾԱՌԱՅ ՔՐԻՍՏՈՍԻ»:

Այս արձանագրութեան արմատները պիտի փնտրել դաւանական վեճերի մէջ: Հայ Առաքելական եկեղեցին 633 թ. Բիւզանդիայի կայսրութեան ճնշման տակ ընդունեց Քաղկեդոնական դաւանանքը, որը տեւեց մինչեւ 726 թւական: Այդ որոշումը կայացրեց Եզր Ա. Փառաժանակերտցի կաթողիկոսը, որը մի խումբ հոգեւորականներ չնդունելով, չեն ենթարկւել որոշմանը եւ պայքարել են Քաղկեդոնութեան դէմ: Ըստ երեւոյթի Սամէղը նպատակ ունենալով հաստատել կաթողիկոսի որոշումը, սոյն երկլեզու ծածկագիր արձանագրութիւնը թողել է յատկապէս Աւանի Ս.Աստւածածին եկեղեցու պատին, որը 6-րդ դարի վերջին Հայ Քաղկեդոնական եկեղեցու կաթողիկոսանիս տաճարն է եղել: Իսկ ծածկագիր գրելու պատճառը, մի գուցէ այն չը վնասելու նպատակով էր:

Շահեն Հովսեփյան


ՀԱՅԱԶԴ կայք Նմանատիպ Լուրեր
մուլտիպլիկացիոն-կարճամետրաժ-ֆիլմ,հայկական-կարճամետրաժ-մուլտֆիլմ,կարճամետրաժ-մուլտֆիլմ,օսկարի-հավակնորդ,օսկար,արմատ,արմատ-հայկական-կարճամետրաժ-մուլտֆիլմ,շվեյցարաբնակ-կինոռեժիսոր,էլոդի-դերմանժ ,  «Արմատ» հայկական կարճամետրաժ մուլտֆիլմը՝ «Օսկարի» հավակնորդ․ The Hollywood Reporter
«Արմատ» հայկական կարճամետրաժ մուլտֆիլմը՝ «Օսկարի» հավակնորդ․ The Hollywood Reporter
The Hollywood Reporter-ը նշել է 15 անիմացիոն կարճամետրաժ ֆիլմերից մեկը՝ ARMAT-ը կարող է արժանանալ Օսկարի։
չինաստան,պեկին,խաչատրյանի-անվան-միջազգային-հոբելյանական-մրցույթ,արամ-խաչատրյան-մշակութային-հիմնադրամ,չինաստանի-ազգային-օպերային-թատրոն,չինաստանի-պետական-կառույցներ,հայաստանի-պետական-սիմֆոնիկ-նվագախումբ,սերգեյ-սմբատյան,արամ-խաչատրյան,արամ-խաչատրյանի-120-ամյա-հոբելյան , Պեկինում անցկացվում է Խաչատրյանի անվան միջազգային մրցույթ
Պեկինում անցկացվում է Խաչատրյանի անվան միջազգային մրցույթ
Չինաստանի մայրաքաղաք Պեկինում դեկտեմբերի 17-ին մեկնարկել է Խաչատրյանի անվան միջազգային հոբելյանական մրցույթը՝ «ջութակ» մասնագիտական կարգում։ Այն նվիրված է Արամ Խաչատրյանի 120-ամյա հոբելյանին։
հայաստան,կգմս-նախարարություն,սիսակ-գաբրիելյան,netflix,ֆիլմեր,ֆիլմ,սերիալներ,ֆիլմարտադրություն,թիլ-շվայգեր,underdog,dead-by-dawn,collapse,նեթֆլիքսի-8-մասանոց-ֆիլմ , Հայաստանում NETFLIX-ի համար ֆիլմեր ու սերիալներ կնկարահանվեն
Հայաստանում NETFLIX-ի համար ֆիլմեր ու սերիալներ կնկարահանվեն
Հայաստանում NETFLIX-ի համար ֆիլմեր ու սերիալներ կնկարահանվեն։
յունեսկօ,ոչ-նյութական-մշակութային-ժառանգության-ներկայացուցչ,գյումրի,դարբնություն,դարբին,արվեստ,արհեստ,պապոյան-գերդաստան,գարիկ-պապոյան,վարպետ-գարիկ,գյումրու-դարբնության-ավանդույթը,գյումրու-դարբնության-մշակույթ , Գյումրու դարբնության ավանդույթը ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի ոչ նյութական մշակու­թային ժառանգության ներկայացուցչական ցանկում է
Գյումրու դարբնության ավանդույթը ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի ոչ նյութական մշակու­թային ժառանգության ներկայացուցչական ցանկում է
Դարբին Գարիկն ասում է, թե իրեն հարցնեն Գյումրու դարբնության ավանդույթում ինչն է ամենակարևորը, երևի կպատասխանի, որ․ «Ամեն գործդ կմտածես ընպես սարքես, որ բոլորի դուրն էլ գա, բայց առաջինը քո դուրը գա։ Էս գործը հա՛մ արհեստ է, հա՛մ արվեստ է, մենակ ուժով չի, պետք ա ուղեղ էլ ունենաս ու սիրտ»։ 
յունեսկօ,unesco,տաթևի-և-մեծ-անապատ-վանական-համալիրներ,որոտան-գետի-կիրճը,հուշարձանախումբ,եռաչափ-լազերային-սկանավորում-և-թվայնացում,հհ-կգմս-նախարարություն,հհ-ագ-նախարարություն,յունեսկօ-ում-հհ-մշտական-ներկայացուցչություն,պոակ,պատմամշակութային-ժառանգության-գիտահետազոտական-կենտ,միջազգային-ֆինանսական-աջակցություն ,  ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ն կաջակցի Տաթևի և Մեծ անապատ վանական համալիրների եռաչափ լազերային սկանավորմանն ու թվայնացմանը
ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ն կաջակցի Տաթևի և Մեծ անապատ վանական համալիրների եռաչափ լազերային սկանավորմանն ու թվայնացմանը
ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի կողմից հաստատված դրամաշնորհը կազմում է շուրջ 55․000 ԱՄՆ դոլար, որով նախատեսվում է իրականացնել Տաթևի և Տաթևի Մեծ անապատ վանական համալիրների կազմի մեջ մտնող բոլոր կառույցների, ենթահուշարձանների եռաչափ լազերային սկանավորում և մանրամասն թվայնացում, կառավարման և ռիսկերի նվազեցման համապատասխան ծրագրերի կազմում, միջազգային փորձագետների խորհրդատվություն, պետական հաշվառման փաստաթղթերի լրամշակում, որոնց հիման վրա կպատրաստվի և ՅՈՒՆԵՍԿՕ կներկայացվի հուշարձանախումբը «Զինված հակամարտությունների պայմաններում մշակութային արժեքների պաշտպանության կոնվենցիա»-ի հովանու ներքո առնելու հայտը։
գյումրի,հհ-վաստակավոր-նկարիչ,մինաս-ավետիսյան,մինաս-ավետիսյանի-95-ամյակ,մինաս-ավետիսյանի-95-ամյակին-նվիրված-ցուցահանդես,մինաս-ավետիսյանի-գործերը,ցուցահանդես,գույներ-կերտող-նկարիչը-խորագրով-ցուցահանդես , 45 տարի անց Գյումրիում ցուցադրության են ներկայացվել Մինաս Ավետիսյանի գործերը
45 տարի անց Գյումրիում ցուցադրության են ներկայացվել Մինաս Ավետիսյանի գործերը
45 տարի անց Գյումրիում ցուցադրության են ներկայացվել ՀՀ վաստակավոր նկարիչ Մինաս Ավետիսյանի գործերը։

<< Հայազդ>> կայքում արտահայտված որոշ կարծիքները պարտադիր չէ, որ համընկնեն կայքի խմբագրության տեսակետի հետ: